Sojusz Półksiężyca: nowa potęga obronna na Wschodzie?

Sytuacja geopolityczna Bliskiego Wschodu i Azji Południowej w obecnych czasach przechodzi gruntowne przetasowania – najsilniejsze od czasów „Zimnej Wojny”. Przez ostatnie dekady głównym i najbardziej stabilizującym ten rejon świata czynnikiem było zaangażowanie, a co za tym idzie, dominacja militarna i technologiczna Stanów Zjednoczonych. Parasol ochronny, jaki Amerykanie otworzyli nad państwami Zatoki Perskiej, wydawał się gwarantem bezpieczeństwa, dzięki czemu Waszyngton mógł swobodnie dyktować jak jego architektura i reguły gry będą wyglądały. Jednakże ostatnie lata, a przede wszystkim wydarzenia z tego roku, przyniosły głęboki spadek zaufania do tradycyjnych form sojuszy. Z jednej strony obserwować możemy coraz bardziej nieprzewidywalną politykę międzynarodową prezydenta Donalda Trumpa i jego administracji oraz przeniesienie nacisku strategicznego Białego Domu na region Indopacyfiku i rywalizację z Chinami. Równocześnie widzimy agresywne i bezkompromisowe decyzje sąsiadów, przede wszystkim działania Izraela i USA i ich wspólnie przeprowadzoną operację „Epic Fury”, ale także działania odwetowe i aspiracje Iranu. Dla państw regionu stało się więc jasne, że poleganie na jednym ośrodku bezpieczeństwa niesie za sobą zbyt duże konsekwencje i niebezpieczeństwo. Dlatego powstała świeża inicjatywa, 7 sierpnia 2026 roku w „kolebce islamu”, Mekce, przedstawiciele władz Turcji, Arabii Saudyjskiej i Pakistanu podpisali trójstronny pakt obronny. Głównym zapisem porozumienia jest klauzula wzajemnej obrony oparta na zasadzie, że „atak zbrojny na jednego z sygnatariuszy będzie traktowany jako atak na wszystkich”. Ze względu na podobieństwo do zapisu art. 5 NATO, nowy sojusz przyjął w przestrzeni publicznej nazwę „Muzułmańskie NATO”. To przemyślana konstrukcja, która ma potencjał na trwałą zmianę układu sił na świecie. Czytaj dalej Sojusz Półksiężyca: nowa potęga obronna na Wschodzie?

Znaczenie Cypru w polityce zagranicznej Turcji

Cypr to państwo wielkości województwa opolskiego, który jest trzecią co do wielkości wyspą na Morzu Śródziemnym. Zatem mogłoby się zdawać, że jego strategiczne znaczenie jest marginalne. W rzeczywistości jednak jego położenie na styku Europy, Bliskiego Wschodu oraz Afryki Północnej czyni go jednym z najważniejszych punktów we wschodniej części tego akwenu. Co wraz z odkryciem na tym obszarze złóż gazu ziemnego sprawiło, że wyspa stała się jeszcze większym przedmiotem sporu grecko-tureckiego. Celem artykułu jest przedstawienie przyczyn konfliktu, charakterystyki tureckiej polityki bezpieczeństwa oraz omówienie wybranych działań Ankary względem Cypru.
Czytaj dalej Znaczenie Cypru w polityce zagranicznej Turcji

Turecka dyplomacja w Afryce. Dwie dekady obecności. Cz. II

Afryka stanowi dla Turcji ważny punkt strategiczny z perspektywy politycznej  jak i gospodarczej. Współpraca Turcji z państwami o położeniu strategicznym (takimi jak Somalia, Egipt, państwa basenu Morza Śródziemnego czy RPA) umożliwia jej dostęp do kluczowych portów i wpływ na bezpieczeństwo szlaków morskich, umacniając tym samym jej rolę jako regionalnego, a nawet globalnego gracza.  Czytaj dalej Turecka dyplomacja w Afryce. Dwie dekady obecności. Cz. II

Turecka dyplomacja w Afryce. Dwie dekady obecności. Cz. I

W 2024 roku Turcja podpisała z Somalią umowę dotyczącą zapewnienia bezpieczeństwa wód terytorialnych i zaczątków somalijskiej marynarki wojennej. Umowa ta jest sygnałem rosnącej roli Turcji w Afryce oraz jej ambicji jako regionalnego mocarstwa. Aktywność Turcji w regionie zintensyfikowała się po zwycięstwie Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (Adalet ve Kalkınma Partisi, AKP). Zwycięska partia w duchu dziedzictwa Imperium Osmańskiego stawiała na zwiększenie roli Turcji w regionie i na arenie międzynarodowej. Celem niniejszego artykułu jest syntetyczne przedstawienie rozwoju myśli strategicznej Turcji wobec Afryki i zwiększenia aktywności tureckiej dyplomacji w regionie. Czytaj dalej Turecka dyplomacja w Afryce. Dwie dekady obecności. Cz. I