Tag: Bliski Wschód

Opublikowano

Źródła wrogości na linii Iran – Zachód cz.1

Podłoże wrogości, utrzymującej się w relacji Iranu z Zachodem, sięga XIX wieku, kiedy Iran stał się przedmiotem rywalizacji kolonialnej między Imperium Rosyjskim a Wielką Brytanią. Wieloletnia i uciążliwa ingerencja ze strony obcych mocarstw osłabiła państwo perskie, czyniąc je łatwym celem dla wpływów zagranicznych i niestabilnych rządów. Odzyskanie pełnej kontroli nad granicami, surowcami i systemem politycznym stało się wówczas nadrzędnym celem Persji. Kolejne interwencje umacniały to przekonanie i utrwalały antyzachodnie nastroje. Wraz z II wojną światową do Brytyjczyków i Sowietów dołączyły Stany Zjednoczone, które zdominowały Iran na niespotykaną wcześniej skalę. Następnie okres zimnej wojny i zamach stanu z 1953 roku, obalający premiera Mohammada Mossadegha, ugruntowały w Iranie przekonanie, że USA nie tylko stanowią zagrożenie dla państwa, ale w swojej polityce traktują Iran wyłącznie jako środek do realizacji własnych interesów. Punktem zwrotnym stała się Rewolucja Islamska z 1979 roku, która drastycznie zmieniła kierunek polityki zagranicznej Teheranu i uwolniła go spod obcych wpływów. Stany Zjednoczone były zmuszone obrać nowy kurs w stosunkach z Iranem, jednak po kryzysie zakładników oba państwa zerwały stosunki dyplomatyczne i do dziś nie udało im się ich odbudować. Dowodzi temu konflikt rozpoczęty 28 lutego 2026 roku- bezpośrednia konsekwencja wieloletniej wrogości, która od dekad determinuje ich wzajemne relacje. Czytaj dalej Źródła wrogości na linii Iran – Zachód cz.1

Opublikowano

Sojusz Półksiężyca: nowa potęga obronna na Wschodzie?

Sytuacja geopolityczna Bliskiego Wschodu i Azji Południowej w obecnych czasach przechodzi gruntowne przetasowania – najsilniejsze od czasów „Zimnej Wojny”. Przez ostatnie dekady głównym i najbardziej stabilizującym ten rejon świata czynnikiem było zaangażowanie, a co za tym idzie, dominacja militarna i technologiczna Stanów Zjednoczonych. Parasol ochronny, jaki Amerykanie otworzyli nad państwami Zatoki Perskiej, wydawał się gwarantem bezpieczeństwa, dzięki czemu Waszyngton mógł swobodnie dyktować jak jego architektura i reguły gry będą wyglądały. Jednakże ostatnie lata, a przede wszystkim wydarzenia z tego roku, przyniosły głęboki spadek zaufania do tradycyjnych form sojuszy. Z jednej strony obserwować możemy coraz bardziej nieprzewidywalną politykę międzynarodową prezydenta Donalda Trumpa i jego administracji oraz przeniesienie nacisku strategicznego Białego Domu na region Indopacyfiku i rywalizację z Chinami. Równocześnie widzimy agresywne i bezkompromisowe decyzje sąsiadów, przede wszystkim działania Izraela i USA i ich wspólnie przeprowadzoną operację „Epic Fury”, ale także działania odwetowe i aspiracje Iranu. Dla państw regionu stało się więc jasne, że poleganie na jednym ośrodku bezpieczeństwa niesie za sobą zbyt duże konsekwencje i niebezpieczeństwo. Dlatego powstała świeża inicjatywa, 7 sierpnia 2026 roku w „kolebce islamu”, Mekce, przedstawiciele władz Turcji, Arabii Saudyjskiej i Pakistanu podpisali trójstronny pakt obronny. Głównym zapisem porozumienia jest klauzula wzajemnej obrony oparta na zasadzie, że „atak zbrojny na jednego z sygnatariuszy będzie traktowany jako atak na wszystkich”. Ze względu na podobieństwo do zapisu art. 5 NATO, nowy sojusz przyjął w przestrzeni publicznej nazwę „Muzułmańskie NATO”. To przemyślana konstrukcja, która ma potencjał na trwałą zmianę układu sił na świecie. Czytaj dalej Sojusz Półksiężyca: nowa potęga obronna na Wschodzie?

Opublikowano

Spór o wyspy w Zatoce Perskiej jako źródło napięć między Iranem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi

Obecna wojna między USA a Iranem skupiła na sobie uwagę globalnej opinii publicznej, przez co w cieniu tych wydarzeń znalazł się spór, którego początki sięgają lat 70 XX wieku. Dotyczy on trzech kluczowych wysp, stanowiących przedmiot sporu irańsko-emirackiego, których powierzchnia wynosi zaledwie 25 km2. Są to Abu Musa oraz Wielki i Mały Tunb. Mimo niewielkich rozmiarów wyspy mają ogromne znaczenie strategiczne oraz geopolityczne, gdyż leżą w bezpośrednim sąsiedztwie Cieśniny Ormuz, jednego z najważniejszych szlaków transportowych. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie genezy sporu, omówienie znaczenia strategicznego wysp oraz analiza przebiegu konfliktu.
Czytaj dalej Spór o wyspy w Zatoce Perskiej jako źródło napięć między Iranem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi

Opublikowano

Izrael: Od ofiar historii do graczy współczesności

Kiedy w 2023 roku Hamas zaatakował Izrael, wiele państw opowiedziało się za Izraelem. Państwo żydowskie nie pozostało jednak dłużne i konflikt eskalował na ogromną skalę. Każda ze stron dopuszczała się okropnych zbrodni, jednak w przypadku Izraela można dostrzec podobieństwo do zbrodni wykonywanych na ich ludności ponad pół wieku temu. Głód w Strefie Gazy, masowe prześladowania oraz mordy. Żadna ze stron nie jest bez winy, ale można zadać sobie tylko pytania – czy historia czegokolwiek Nas nauczyła i czy ludzie chociaż w najmniejszym stopniu starają się nie powtarzać błędów z przeszłości? Czytaj dalej Izrael: Od ofiar historii do graczy współczesności