Czym jest mika?
Mika jest surowcem mineralnym, który na co dzień pozostaje niemal niezauważalny, mimo że jest wykorzystywany w wielu gałęziach współczesnego przemysłu. Ze względu na swoje właściwości znajduje zastosowanie między innymi w produkcji kosmetyków, farb, elektroniki czy części samochodowych. Szczególnie kojarzona jest z kosmetykami, którym nadaje charakterystyczny połysk. Powszechność jej zastosowania sprawia jednak, że warto zwrócić uwagę nie tylko na właściwości samego surowca, ale również na warunki jego pozyskiwania.
Jak wygląda jej wydobycie?
Istotnym problemem związanym z pozyskiwaniem naturalnej miki pozostają warunki pracy osób uczestniczących w jej wydobyciu, w tym również dzieci, które w wielu regionach są angażowane do zbierania tego surowca. Zjawisko to wynika przede wszystkim z trudnej sytuacji ekonomicznej części rodzin, dla których taka praca stanowi źródło dochodu. Konieczność podejmowania pracy przez dzieci ogranicza ich dostęp do edukacji, a tym samym zmniejsza możliwości poprawy standardu życia w przyszłości. Szczególną uwagę zwraca sytuacja w Indiach, gdzie obok legalnej działalności funkcjonuje również nieformalne wydobycie miki. Praca w takich miejscach może odbywać się bez odpowiednich zabezpieczeń, co wiąże się z zagrożeniem dla zdrowia i życia pracowników. Osoby zajmujące się wydobyciem surowca są narażone między innymi na długotrwały kontakt z pyłem, urazy mechaniczne oraz niebezpieczeństwo związane z osuwaniem się ziemi. W nieformalnych miejscach wydobycia często brakuje właściwego nadzoru, dostępu do podstawowych środków ochrony oraz odpowiednich warunków pracy. Szczególnie niepokojąca jest sytuacja dzieci, które ze względu na wiek i warunki fizyczne są jeszcze bardziej narażone na negatywne skutki pracy w kopalniach.
Ukryty koszt globalnego łańcucha dostaw
Kolejną trudność stanowi złożoność łańcucha dostaw. Zanim mika zostanie wykorzystana do produkcji określonego produktu, może być wielokrotnie sprzedawana kolejnym pośrednikom, a następnie trafiać do przedsiębiorstw zajmujących się jej przetwarzaniem. Utrudnia to jednoznaczne określenie miejsca oraz warunków jej wydobycia. Problem miki pokazuje zatem, że społeczny koszt pozyskiwania surowców może pozostawać niewidoczny dla końcowego konsumenta. Odpowiedzią nie musi być jednak całkowita rezygnacja z naturalnej miki, ponieważ jej wydobycie stanowi źródło utrzymania dla części lokalnych społeczności. Szczególnego znaczenia nabierają natomiast kontrola pochodzenia surowca, zwiększanie przejrzystości łańcuchów dostaw oraz zapewnienie takich warunków wydobycia, które nie będą prowadziły do naruszania podstawowych praw pracowników i dzieci. Ważną rolę odgrywają w tym zakresie również przedsiębiorstwa wykorzystujące mikę, które powinny dokładniej kontrolować swoich dostawców i weryfikować warunki, w jakich surowiec jest pozyskiwany. Istotna pozostaje także świadomość konsumentów, ponieważ rosnące zainteresowanie pochodzeniem produktów może zwiększać presję na firmy i skłaniać je do wprowadzania bardziej odpowiedzialnych zasad pozyskiwania surowców. Tym samym problem wydobycia miki nie dotyczy wyłącznie krajów, w których jest ona pozyskiwana, lecz stanowi część szerszej dyskusji na temat odpowiedzialności społecznej, praw człowieka oraz funkcjonowania globalnych łańcuchów dostaw.
Bibliografia:
Organisation for Economic Co-operation and Development: Due Diligence for Responsible Business Conduct, OECD, (dostęp: 28.08.2026).
Raj A.V.: Lost Childhood in Mica Mine in Koderma, Jharkhand, „International Journal for Multidisciplinary Research” 2025, vol. 7, issue 4 (dostęp: 28.08.2026).
Responsible Mica Initiative: A Coalition for Action Toward a Fair, Responsible and Sustainable Mica Supply Chain, 2024 (dostęp: 28.08.2026).
Schipper I., Kiezebrink V., ten Kate A., Remmers M.M.: Beauty and a Beast. Child Labour in India for Sparkling Cars and Cosmetics, SOMO, Amsterdam 2016 (dostęp: 28.08.2026).
