Opublikowano

Dawna Rzeczpospolita, współczesna pamięć

Pamięć o przeszłości nigdy nie jest całkowicie oderwana od teraźniejszości. Każde pokolenie wybiera z historii wydarzenia, postacie i symbole, które uznaje za szczególnie ważne. Czasem są to zwycięstwa i okresy świetności, innym razem klęski, które mają być przestrogą dla przyszłych pokoleń. Polska nie jest tutaj wyjątkiem. Przez wieki zmieniało się nie tylko to, co pamiętaliśmy, lecz także sposób, w jaki wykorzystywaliśmy tę pamięć. Dobrym przykładem jest Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzisiaj kojarzy się ona przede wszystkim z unią Polski i Litwy, okresem potęgi państwa, szlachecką demokracją, wielokulturowością, a także Konstytucją 3 maja. Współczesny obraz dawnej Rzeczypospolitej jest jednak wynikiem długiego procesu. Poszczególne elementy jej dziedzictwa były w różnych epokach wykorzystywane do zupełnie innych celów. Czytaj dalej Dawna Rzeczpospolita, współczesna pamięć

Opublikowano

Militaryzacja kosmosu, czy przekształci się w zbrojenia?

W dzisiejszych czasach pole walki ulega drastycznym zmianom, a tradycyjne strefy działań zbrojnych, takie jak strefa lądowa, morska czy powietrzna, przestają być wystarczające dla mocarstw dążących do dominacji globalnej. W 2019 roku przywódcy państw NATO oficjalnie uznali przestrzeń kosmiczną za nowy obszar operacyjny. Pojawia się zatem pytanie: czy militaryzacja kosmosu jest rzeczywiście możliwa? Czytaj dalej Militaryzacja kosmosu, czy przekształci się w zbrojenia?

Opublikowano

Krwawy antykwariat (Część 1). Jak dżihadyści zamienili archeologię w machinę wojenną

Nielegalny obrót dobrami kultury przez dziesięciolecia postrzegany był w dyskursie publicznym i politologicznym przede wszystkim przez pryzmat bezpowrotnych strat dla światowego dziedzictwa historycznego lub jako domena wyrafinowanych kradzieży dokonywanych na zlecenie wąskiej grupy majętnych kolekcjonerów. Jednak współczesne konflikty zbrojne i upadek struktur państwowych, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie, przekształciły plądrowanie zabytków w dochodowy sektor gospodarki wojennej. Szaber stanowisk archeologicznych przestał być jedynie przestępstwem przeciwko kulturze, stając się strategicznym źródłem finansowania ugrupowań terrorystycznych i sieci przestępczych, co wymusza nowe spojrzenie na kwestie bezpieczeństwa międzynarodowego. Czytaj dalej Krwawy antykwariat (Część 1). Jak dżihadyści zamienili archeologię w machinę wojenną

Opublikowano

Eksport suwerenności. Geneza i rozwój francuskiej polityki wschodniej.

We francuskiej optyce geopolitycznej Ukraina wydawała się nieuchwytna, a jeśli zauważona, to zawsze w cieniu Rosji lub ZSRR. Paradoksalne jest to, że nie pojawiła się w obrębie francuskich interesów ani w 2014 roku, ani w 2022 roku — one zawsze były obecne, ale nie jako część francuskiego kręgu zainteresowań, lecz raczej jako elementy pożądanej, przypuszczalnej przyszłej architektury bezpieczeństwa Europy. Co więcej, przywiązanie Francji do suwerenności oznaczało, że sprawy ukraińskie były postrzegane jako wewnętrzna sprawa ZSRR. Ponadto, przez dekady francuskie podejście było niejednoznaczne i bardzo zróżnicowane; zależało od aktualnego prezydenta. Ogólny zarys polityki zagranicznej Francji został skonceptualizowany przez Charles’a de Gaulle’a, którego główną ambicją była Grandeur de la France — ustanowienie Francji jako supermocarstwa obok USA i ZSRR, ale nie tylko jako trzeciego, posiadającego status obserwatora. Dlatego Francja pod jego rządami oraz jego następcami starała się balansować między dwoma supermocarstwami. Sytuacja ta była wspierana przez fakt, że „Francja nie miała długotrwałych konfliktów ani sprzecznych interesów z ZSRR” (czego nie można powiedzieć o USA, np. w kontekście kryzysu sueskiego), a upadek ZSRR nie był jeszcze w zasięgu wzroku — można było jedynie marzyć o jego demokratyzacji. Powyższy punkt widzenia był następnie podtrzymywany przez Valéry’ego Giscard’a d’Estainga, François’a Mitterranda, Jacques’a Chiraca i Nicolasa Sarkozy’ego. I wydawało się, że upadek ZSRR był nie tylko dla Putina największą geopolityczną tragedią XX wieku. Czytaj dalej Eksport suwerenności. Geneza i rozwój francuskiej polityki wschodniej.